Planet për sundimin neo-osman dhe frika nga provokime në Greqi dhe Qipro!
A do të vendosë më në fund Perëndimi t’i kundërvihet Ankarasë dhe neo-Sulltanit?
Veprimet e organizatës paraushtarake turke SADAT po shkaktojnë shqetësim në rritje në bashkësinë ndërkombëtare, pasi shumë analistë besojnë se ajo vepron si një krah jo zyrtar i politikës së jashtme të Rexhep Tajip Erdogan, duke promovuar vijat ushtarake dhe ideologjike të Ankarasë përtej kufijve zyrtarë të shtetit turk.
SADAT, e themeluar në vitin 2012 nga ish gjenerali i brigadës turke Adnan Tanriverdi, një bashkëpunëtor i ngushtë i Erdogan, e paraqet veten si një kompani që ofron këshilla dhe trajnime ushtarake për vendet myslimane. Megjithatë, kritikët e saj argumentojnë se në praktikë ajo funksionon si një mekanizëm për zgjerimin e ndikimit turk në zonat e krizës, duke i shërbyer një vizioni më të gjerë neo-osman dhe islamist.
Në sfondin e saj ideologjik, SADAT promovon nevojën për bashkëpunim ushtarak midis vendeve islamike, me qëllim – siç pohon – të bëhet e pavarur nga Perëndimi dhe të fitojë një forcë të përbashkët mbrojtëse. Kjo retorikë ka shkaktuar reagime të forta, pasi konsiderohet e lidhur me ambiciet e krijimit të një blloku të vetëm gjeopolitik islamik nën ndikimin turk.
Pas vdekjes së Adnan Tanriverdi në vitin 2024, djali i tij, Melih Tanriverdi, mori udhëheqjen, duke vazhduar aktivitetin e organizatës në Lindjen e Mesme, Afrikë dhe Kaukaz. Sipas raporteve dhe analizave ndërkombëtare, SADAT është akuzuar për pjesëmarrje ose përfshirje në rekrutimin dhe trajnimin e luftëtarëve në zona lufte si Siria dhe Libia, ndërsa organizatat dhe organet kanë bërë thirrje për vendosjen e sanksioneve ndërkombëtare kundër SADAT.
Shqetësuese është mundësia e përdorimit të strukturave të tilla paramilitare në zona me interes grek, si Egjeu dhe Qiproja. Vlerësimet tregojnë se Ankaraja mund të përdorë forca të tilla për operacione me intensitet të ulët, provokime ose krijimin e krizave të kontrolluara pa përfshirjen e drejtpërdrejtë të ushtrisë zyrtare turke.
Sipas analistëve, prania e SADAT-it është pjesë e strategjisë së përgjithshme të “Atdheut Blu”, përmes së cilës Turqia përpiqet të forcojë ndikimin dhe praninë e saj në Mesdheun Lindor dhe Egje.
Në të njëjtën kohë, strategjia e dyfishtë e Ankarasë – nga njëra anë si anëtare e NATO-s dhe nga ana tjetër si një fuqi që kërkon një rol udhëheqës në botën myslimane – po shkakton tensione në rritje në marrëdhëniet e saj me Shtetet e Bashkuara dhe vendet europiane.
Mbështetja që Turqia ka shprehur herë pas here ndaj organizatave dhe lëvizjeve politike në botën islame, si dhe kontaktet e saj me Hamasin dhe individët e lidhur me Vëllazërinë Myslimane, kanë përforcuar shqetësimet e qeverive perëndimore në lidhje me orientimin e vërtetë gjeopolitik të vendit.
Në këtë mjedis, ka zëra në rritje që besojnë se veprimet e organizatave të tilla si SADAT mund të përbëjnë në të ardhmen një pikë kyçe konflikti midis Turqisë dhe Perëndimit, veçanërisht nëse Ankaraja vazhdon të ndjekë një strategji më agresive dhe të pavarur në rajon.
Veprimi i parë që ka për t’u ndërmarrë kundrejt Turqisë është largimi i saj nga Aleanca e NATOs. Këtë e kanë kërkuar direkt dhe indirekt disa shteteve, pjesë ose jo e Aleancës.
Sources:
The National Interest
Brussels Signal
