Njëzet e pesë vite pas sulmeve më të tmerrshme në tokën amerikane.
Amerikanët kujtojnë sot gati 3,000 njerëzit që vdiqën atë ditë. Atë mëngjes herët, terroristët rrëmbyen avionë në mes të fluturimit dhe i përplasën në Qendrën Botërore të Tregtisë, në Pentagon dhe një fushë në Pensilvani, ndërsa përballeshin me pasojat e asaj dite, që ende jehojnë sot.
Në New York, të afërmit e viktimave, shumë prej të cilëve mbanin foto të të dashurve të tyre, iu bashkuan Zëvendëspresidentit J.D. Vance dhe katër ish presidentëve në Ground Zero në Lower Manhattan. Ceremonia filloi, siç ndodh çdo vit, me një moment heshtjeje në orën 8:46 të mëngjesit sipas kohës lokale, saktësisht 25 vite që nga dita kur Fluturimi 11 i American Airlines u përplas në Kullën Veriore të Qendrës Botërore të Tregtisë.
Menjëherë pas kësaj, të afërmit filluan të lexonin emrat e të gjithë 2,977 personave të vrarë më 11 shtator 2001, si dhe gjashtë të atyre që vdiqën në një sulm me bombë në vitin 1993 në të njëjtin vend. Në shenjë të kohës që ka kaluar që atëherë, disa nga lexuesit ishin fëmijë të vegjël që nuk arritën të takonin të dashurit e tyre që vdiqën atë ditë.
Me një moment heshtjeje, turma nderoi edhe “momentet” e tjera të asaj dite: kohën kur tre aeroplanët e tjerë u rrëzuan dhe kohën kur dy kullat u shembën. Për herë të parë, një mimutë heshtjeje u mbajt gjithashtu në kujtim të mijëra njerëzve që vdiqën në vitet në vijim nga sëmundjet e lidhura me ekspozimin e tyre ndaj materialeve toksike që kishin ndotur ajrin e qytetit për muaj të tërë.
Gregory Carafello mori pjesë në ceremoni për të nderuar kujtimin e mikut të tij, James Martello, i cili punonte për firmën financiare Cantor Fitzgerald. Më shumë se 650 punonjës të saj u vranë atë ditë. Carafello ishte në katin e 18-të të Kullës Jugore, por arriti të shpëtonte në kohë.
“Të gjithë duhet ta kuptojnë se ishte një ditë shumë e keqe dhe shkatërruese për shumë familje. Këta njerëz nuk ishin komandantë lufte. Ata ishin njerëz si ju dhe unë, që thjesht shkonin në punë”, tha ai.
Përveç zëvendëspresidentit Vance dhe ish presidentëve amerikanë Joe Biden, Barack Obama, Bill Clinton dhe George W. Bush, midis personaliteteve që morën pjesë në ceremoni ishte kryebashkiaku i New York-ut, Zohrab Mamdani, një demokrat i krahut të majtë, i cili është kryebashkiaku i parë i qytetit që bën betimin mbi Kuran.
Pas sulmeve, aktet antimuslimane janë rritur ndjeshëm në qytet, ashtu siç kanë ndodhur në të gjithë SHBA-në. Muslimanët amerikanë dhe emigrantët nga vendet myslimane janë përballur me paragjykime të forta.
“Në vitin 2001, në New York kishte tashmë një komunitet mysliman, por nuk ishte aq i madh dhe praktikisht nuk kishte peshë politike. Që atëherë, situata ka ndryshuar ndjeshëm, si në qytet ashtu edhe në nivel kombëtar”, tha analisti politik Lincoln Mitchell për AFP.
Disa figura konservatore nuk hezituan të kërkonin që Mamdani të mos merrte pjesë në ceremoni. Midis tyre ishte Rudy Giuliani, kryetari i atëhershëm i bashkisë së New York-ut dhe më vonë avokati personal i Presidentit Donald Trump, i cili e deklaroi veten “të ofenduar” nga prania e kryetarit 34-vjeçar në Ground Zero.
Një peticion online, i cili ka mbledhur më shumë se 100,000 nënshkrime, akuzon Mamdanin se është i lidhur me individë që “përçmojnë institucionet amerikane” ose nuk dënojnë ideologjitë ekstremiste, pa specifikuar se kush janë këta individë.
Ndërsa Presidenti Trump i përshëndeti edhe shpëtimtarët.
Në Pentagon në Arlington të Virxhinias, ku u rrëzua avioni i fluturimit 77 i American Airlines, duke vrarë 184 persona, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tregoi historitë e disa prej pasagjerëve që humbën jetën në aksident: një grua shtatzënë me fëmijën e saj të parë, një familje me katër anëtarë që udhëtonte për në Australi, tre nxënës të shkollës fillore në një ekskursion.
Presidenti dhe Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth, të cilët mbajtën gjithashtu fjalim, e shfrytëzuan rastin për të argumentuar për luftën në Iran, të cilën ata thonë se është e nevojshme për të parandaluar Teheranin të sigurojë armë bërthamore.
“Ne përshëndesim punonjësit tanë të zbatimit të ligjit dhe të shpëtimit, i duam ata. Dhe përshëndesim udhëheqësit e forcave të armatosura që po punojnë tani për të siguruar që shteti numër një në botë që mbështet terrorizmin, Republika Islamike e Iranit, nuk do të sigurojë kurrë, kurrë një armë bërthamore”, tha Trump.
“Sot, ne rinovojmë betimin e shenjtë që bëmë për herë të parë në emër të viktimave një çerek shekulli më parë. Nuk do ta harrojmë kurrë. Kjo është ajo për të cilën po luftojmë sot. Nuk kemi zgjidhje tjetër. Rezultati i vetëm është fitorja”, tha ai.
Hegseth, nga ana e tij, foli drejtpërdrejt për Iranin, duke thënë se “ushtarët tanë po luftojnë një teokraci islamike që na ka dashur të vdekur për gati gjysmë shekulli”.
Ceremoni në Sunsville, Pensilvani
Të afërmit e viktimave u mblodhën gjithashtu në Sunsville, Pensilvani, në vendin ku u rrëzua Fluturimi 93 i United Airlines, në rrugën për në Uashington, D.C. Aeroplani u rrëzua kur pasagjerët e tij sulmuan rrëmbyesit.
Sulmet formuan breza amerikanësh që jetuan atë ditë ose u rritën në vitet që pasuan, duke ndikuar në politikën e jashtme të SHBA-së, politikën e brendshme dhe qëndrimet publike ndaj sigurisë. Por shumë u prekën drejtpërdrejt: të afërmit dhe miqtë e viktimave, zjarrfikësit dhe punonjësit e shpëtimit – ky përvjetor është një homazh për jetët e humbura kaq papritur, në një ditë të zakonshme një çerek shekulli më parë.
Babai i Caroline Ogonowski, John, ishte piloti i Fluturimit 11, i cili u nis nga Bostoni 47 minuta para se aeroplani të përplasej në Kullën Veriore. Vajza e tij, tani 39 vjeç, lindi fëmijën e saj të parë këtë vit dhe e quajti atë si babain e saj. Ajo e çoi foshnjën në varrin e tij javën e kaluar dhe mori pjesë në një ceremoni në Boston sot.
“Këtë vit, ndihem e trishtuar, sepse e di që ata nuk do të takohen kurrë me njëri-tjetrin”, tha Ogonowski, e cila ka punuar në ndihmë humanitare, në një intervistë telefonike. “Babai im nuk do ta takojë kurrë nipin e tij. Dhe djali im nuk do ta takojë kurrë gjyshin e tij.
Ia kemi borxh babait tim dhe të gjithë të tjerëve që humbëm atë ditë për t’u siguruar që të vazhdojmë t’u mësojmë brezave të ardhshëm se çfarë ndodhi, kush ishin këta njerëz, kush ishin këta heronj, si u bashkua dhe u bë më i fortë vendi ynë për shkak të kësaj”, shtoi ajo.
Source: AP / New York Post
