SHBA-ja do të mund të zgjerojë praninë ushtarake në ishull.
Marrëveshja do t’u ndalojë kundërshtarëve të SHBA-së ngritjen e bazave.
Danimarka thotë se marrëveshja do të forcojë sigurinë rajonale.
Shtetet e Bashkuara, Danimarka dhe Groenlanda kanë arritur një marrëveshje që SHBA të zhvillojë një prani të konsiderueshme ushtarake në Groenlandë, duke u ndaluar njëkohësisht kundërshtarëve të SHBA-së ndërtimin e bazave të tyre në ishull, deklaroi të premten Donald Trump.
Në një postim në “Truth Social”, presidenti amerikan shkroi se asnjë armik i SHBA-së nuk do të mund të kryente investime të ndjeshme në ishull pa miratimin e Shteteve të Bashkuara dhe se marrëveshja nuk kishte datë skadimi.
“Me udhëzimin tim, punuam me përfaqësuesit e Danimarkës dhe Groenlandës për të garantuar se Shtetet e Bashkuara do të kenë PËRGJITHMONË mundësinë e plotë për të bërë atë që është e nevojshme në Groenlandë, me qëllim garantimin dhe mbrojtjen e sigurisë së Groenlandës dhe të Shteteve të Bashkuara të Amerikës”, shkroi Trump.
Më herët të premten, Reuters raportoi ekskluzivisht se SHBA dhe Danimarka ishin pranë një marrëveshjeje që do të sillte një prani të shtuar ushtarake amerikane në Groenlandë, një territor autonom i Danimarkës.
SHBA gëzon tashmë të drejta pothuajse të plota për fluturime dhe vendosje bazash në Groenlandë, falë një traktati të vitit 1951.
Njoftimi i Trump-it sugjeron se ai ishte gjithsesi i kënaqur me rezultatin e negociatave dhe se mund të mos i rikthehet pretendimeve të tij territoriale, të paktën në të ardhmen e afërt. Ai tha, pa dhënë detaje të mëtejshme, se SHBA së shpejti do të vendoste një prani të madhe ushtarake në ishull, i cili tashmë strehon një bazë të Forcës Hapësinore në zonën e tij të largët veriperëndimore.
“Kjo është një ëndërr që bëhet realitet për Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, shkroi Trump.
Zyra e kryeministres daneze deklaroi të premten se marrëveshja do të forconte sigurinë në Atlantikun e Veriut dhe në rajonin e Arktikut.
Kryeministrja e Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, tha në një deklaratë se marrëveshja merrte parasysh interesat e Groenlandës dhe rolin e ishullit të Arktikut në bashkëpunimin ndërkombëtar. “Kjo është në të mirën e të gjithëve”, tha ajo. Deri të premten në mbrëmje, shumë gjëra mbeteshin të paqarta, përfshirë faktin nëse do të ndërtoheshin baza të reja amerikane si rezultat i marrëveshjes. Postimet e Trump-it në “Truth Social” lidhur me negociatat ose marrëveshjet shpesh nuk ofrojnë kontekst apo detaje specifike.
Imran Bayoumi, një ish zyrtar i Pentagonit që tani punon për organizatën kërkimore “Atlantic Council”, tha se do të ishte një zhvillim i ri nëse SHBA do të mund të ndërtonte baza pa miratimin e Groenlandës apo Danimarkës, por se në përgjithësi “duket sikur Uashingtoni mund t’i kishte arritur shumë nga këto objektiva përmes diplomacisë dhe dialogut, pa cënuar marrëdhënien më të gjerë SHBA-NATO”.
Gjithashtu, nuk ishte e qartë sesi do të pritej marrëveshja në Groenlandë, një territor autonom i Danimarkës. Banorët e ishullit aspirojnë për pavarësi dhe kanë reaguar me pakënaqësi ndaj përpjekjeve të SHBA-së për të vendosur kontrollin.
Në një deklaratë të veçantë, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se marrëveshja adresonte “përgjithmonë dhe plotësisht” shqetësimet e Uashingtonit për sigurinë kombëtare në lidhje me ishullin.
“Groenlanda do të jetë përgjithmonë pjesë e zonës strategjike të mbrojtjes së Amerikës së Veriut dhe do të përjashtojë çdo kundërshtar nga ajo dhe zona përreth”, shkroi ai.
Një zyrtar i Departamentit të Shtetit, duke folur në kushte anonimiteti për të diskutuar kushtet specifike, tha se marrëveshja u ndalon vendeve që nuk janë anëtare të NATO-s ndërtimin e një baze në Grenlandë dhe do t’u lejojë vetëm SHBA-së dhe aleatëve të saj të kryejnë “investime të ndjeshme” të paspecifikuara. Zyrtari tha se marrëveshja i garanton SHBA-së qasje të përhershme, si dhe të drejta për vendosjen e bazave dhe fluturimin mbi territor, dhe se ajo do të vazhdojë të jetë në fuqi edhe nëse Groenlanda bëhet e pavarur.
Source: Reuters
