Fitorja zgjedhore e Vojislav Koshtunicës u kundërshtua nga regjimi.
Otpor, mosbindja civile dhe “Revolucioni i Buldozerit” çuan në rënien e Slobodan Millosheviçit.
Më 24 shtator 2000, qytetarët e Republikës Federale të Jugosllavisë së atëhershme shkuan në kutitë e votimit për të zgjedhur një president, në një garë që do të çonte në rënien e Slobodan Millosheviçit.
Vendi kishte kaluar tashmë një dekadë luftërash, izolimi ndërkombëtar dhe një krize të rëndë ekonomike, ndërsa Millosheviç mbeti në pushtet me kontroll të fortë mbi aparatin shtetëror dhe median.
Ai u përball me Vojislav Koshtunicën, kandidatin e Opozitës Demokratike të Serbisë (DOS) dhe një lëvizje rinore që tashmë kishte fituar ndikim të konsiderueshëm: Otpor! (Rezistenca).
Lëvizja nuk kërkonte pushtet. Qëllimi i saj ishte të mobilizonte qytetarët dhe të sfidonte frikën e krijuar nga regjimi. Për këtë qëllim, ajo përdori veprime jo të dhunshme, satirë, slogane pikante dhe organizim të decentralizuar. Rezultati i zgjedhjeve u kontestua.
Pas zgjedhjeve, opozita pretendoi se Koshtunica kishte marrë më shumë se 50% të votave dhe ishte zgjedhur në raundin e parë. Megjithatë, komisioni zgjedhor i kontrolluar nga shteti njoftoi rezultate të ndryshme, të cilat çuan në një raund të dytë.
Opozita refuzoi ta pranonte proçesin dhe kërkoi që Millosheviçi të pranonte humbjen.
Tensionet u përshkallëzuan në ditët në vijim. Grevat, bllokimet e rrugëve dhe demonstratat u përhapën në të gjithë vendin, me grevën e minatorëve në Kolumbarë që luajti një rol veçanërisht të rëndësishëm.
Më 5 tetor 2000, qindra mijëra njerëz marshuan drejt Beogradit. Protestuesit pushtuan parlamentin federal dhe televizionin shtetëror, por policia dhe ushtria nuk përdorën dhunë për shtypjen e protestës.
Imazhi i një buldozeri që kalonte bllokadat i dha kryengritjes emrin “Revolucioni i Buldozerit”.
Të nesërmen, më 6 tetor, Millosheviçi pranoi humbjen dhe Koshtunica mori presidencën e Jugosllavisë më 7 tetor.
Otpor dhe Fuqia e Satirës
Një element përcaktues i punës së Otpor ishte përpjekja për të transformuar rezistencën politike nga një akt i rrezikshëm në një veprim shoqëror masiv dhe të arritshëm.
Simboli dallues i lëvizjes ishte grushti i zi, ndërsa slogani “Gotov je!” (“Mbaroi!”) u bë një nga mesazhet më të njohura të fushatës kundër Millosheviçit.
Aktivistët shpesh përdornin humorin për të sfiduar imazhin e pushtetit të regjimit. Në një nga veprimet e tyre më të famshme, ata vendosën një fuçi me foton e Millosheviçit në një vend publik dhe i ftuan kalimtarët ta godisnin atë. Kur policia hoqi fuçinë, Otpor e paraqiti incidentin si “kapjen” e fuçisë, duke provokuar një valë të re reagimesh satirike.
Humori kështu funksionoi si një mjet për mobilizim politik, pasi u përpoq të zvogëlonte frikën dhe të inkurajonte më shumë qytetarë të merrnin pjesë në kryengritje.
5 tetori dhe rënia e regjimit
Rrëzimi i Millosheviçit nuk ishte vetëm rezultat i veprimeve të Otpor-it. Mobilizimi përfshinte parti politike opozitare, punëtorë, minatorë, studentë dhe qytetarë nga shumë rajone të vendit. Në të njëjtën kohë, qëndrimi i pjesëve të aparatit shtetëror doli të ishte vendimtar, pasi policia dhe ushtria nuk vazhduan me një ndërhyrje në shkallë të gjerë kundër demonstruesve.
Mobilizimi masiv i 5 tetorit ishte pika e kthesës.
Pas 13 vitesh në pushtet, Millosheviçi humbi kontrollin e situatës dhe të nesërmen pranoi humbjen e tij.
24 shtatori 2000 u shoqërua kështu me zgjedhjet që hapën rrugën për një nga ndryshimet më të rëndësishme politike në Europën e pas Luftës së Ftohtë, ndërsa Otpor u bë i njohur ndërkombëtarisht për metodat e mobilizimit jo të dhunshëm që përdori.
Ra Jugosllavia, forca e katrët industriale në Europë dhe fuqia e tetë industriale në botën e asaj kohe. Plani për shkatërrimin e Jugosllavisë ja arriti qëllimit.
Source: npress
