Tensionet midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës janë rritur ndjeshëm për shkak të krizës në Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë.
Presidenti amerikan Donald Trump pritet të vizitojë Kinën më 14 maj, në një moment kritik për ekonominë globale dhe sigurinë ndërkombëtare.
Kriza në Hormuz
Sipas deklaratave publike, administrata amerikane e konsideron presionin maksimal ndaj Iranit si një mënyrë për ta detyruar Teheranin të ndryshojë politikën e tij bërthamore.
Nga ana tjetër, Kina e sheh çdo përshkallëzim në rajon si një kërcënim të drejtpërdrejtë për furnizimin e saj energjetik, pasi një pjesë e madhe e importeve të saj kalon përmes Ngushticës së Hormuzit.
Udhëheqësi kinez Xi Jinping ka theksuar rëndësinë e lirisë së lundrimit dhe stabilitetit në rajon.
Qëndrimet e kundërta
Sipas raportimeve dhe analizave ndërkombëtare, SHBA-ja ka mbajtur një qëndrim të ashpër ndaj Iranit, duke kërkuar kufizime të plota në programin bërthamor.
Ndërkohë, Irani ka refuzuar disa propozime dhe ka këmbëngulur në të drejtën e tij për pasurim uraniumi.
Kjo situatë ka rritur rrezikun për përshkallëzim të mëtejshëm në rajon.
Roli i Kinës
Kina konsiderohet një aktor kyç në këtë krizë, si një nga partnerët kryesorë ekonomikë të Iranit.
Analistët vlerësojnë se Pekini mund të luajë rol vendimtar në uljen e tensioneve, por gjithashtu ekzistojnë shqetësime për përfshirje indirekte në konflikt.
Rreziku për ekonominë globale
Ngushtica e Hormuzit është një nga pikat më kritike për tregtinë globale të naftës.
Çdo ndërprerje e qarkullimit në këtë zonë mund të ketë pasoja të menjëhershme për çmimet e energjisë dhe stabilitetin ekonomik në nivel global.
Situata mbetet e tensionuar, ndërsa pritet që takimi Trump-Xi të jetë një moment kyç për zhvillimet e ardhshme.
***
Trump mbërrin në Pekin me një “armë” në duar – bllokadën – që mund ta përkulë Iranin, por edhe të zemërojë rivalin e tij më të madh ekonomik.
Trump hodhi poshtë propozimin e fundit iranian për një armëpushim dhe rihapjen e ngushticës, duke këmbëngulur se nuk do të bëhej asnjë marrëveshje nëse iranianët nuk do të hiqnin çdo gram të fundit të uraniumit të pasuruar nga territori i tyre.
Sekretari i Shtetit Marco Rubio po e përforcon këtë vijë të ashpër, duke e përshkruar Iranin jo vetëm si një kërcënim radikal, por edhe si një kërcënim “revolucionar” që duhet të eliminohet.
