Tradita e lashtë hebraike e shkëputjes javore nga jeta e përditshme mund të jetë antidoti ndaj lodhjes.
Donald Trump bëri diçka të pazakontë javën e kaluar: ai i bëri thirrje të gjithë kombit të respektojë Sabbath. Nga perëndimi i diellit të premten, 15 maj, deri në natën e së shtunës, 16 maj, miqtë, familjet dhe komunitetet e të gjitha prejardhjeve janë të ftuar të gjejnë kohë për pushim dhe reflektim.
Ai e quajti iniciativën “Sabbath 250”, në festimin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara dhe në njohje të kontributeve hebraike në jetën amerikane që nga themelimi i shtetit.
Nga Daniella Greenbaum Davis, autore dhe stratege e mediave sociale
E kam mbajtur Shabatin për 32 vite, më shumë se 1,600 të shtuna pa punë, pajisje mekanike apo media elektronike. Si fëmija më i vogël në familjen time, ishte e vetmja kohë e javës kur mund të mbështetesha te vëllezërit dhe motrat e mia që ishin vërtet të pranishëm: lojëra Scrabble, biseda të shkëlqyera, ushqim i mirë, lidhje e vërtetë. Vizita javore te gjyshërit e mi dhe, ndërsa ishin gjallë, te stërgjyshërit e mi.
Sot, si një nënë e dy fëmijëve, e gjej Sabbathin si kohën e vetme të javës kur nuk tundohem të kontrolloj telefonin ose të ndihem e detyruar ndaj pjesës tjetër të botës. Të vetmit njerëz që kërkojnë vëmendjen time janë ata që janë fizikisht pranë meje.
Sabbathi është një traditë hebraike. Por nevoja për një ditë pushimi javor, një pushim i mirëfilltë nga shqetësimet e kësaj bote, është universale.
Mendimtari i hershëm zionist, Ahad Ha’am, shkroi në vitin 1898 se më shumë sesa e mbanin hebrenjtë Sabbathin, Sabbathi i mbante hebrenjtë. Ai nënkuptonte se dita nuk ishte thjesht një ritual. Ishte institucioni që e mbante një popull të bashkuar gjatë shekujve të shpërndarjes dhe persekutimit. Ajo që ai nuk mund ta dinte ishte sesa e vlefshme do të bëhej kjo praktikë në botën moderne.
Shikoni vetëm se çfarë ka bërë teknologjia
Sipas Akademisë Amerikane të Psikiatrisë së Fëmijëve, fëmijët e moshës 8 deri në 18 vjeç kalojnë mesatarisht shtatë orë e gjysmë në ditë para ekraneve. Akademia Amerikane e Pediatrisë rekomandon jo më shumë se një orë në ditë për fëmijët e moshës 2 deri në 5 vjeç, por fëmijët dyvjeçarë të sotëm kalojnë më shumë se dyfishin e kësaj kohe. Të dhënat e shëndetit mendor janë alarmante: Sipas një raporti nga Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, adoleshentët që kalonin katër ose më shumë orë në ditë në mediat sociale kishin më shumë se dyfish gjasa të përjetonin ankth dhe depresion, sesa ata që kishin më pak ekspozim.
Bota tani është projektuar të jetë në kundërshtim me pushimin dhe reflektimin. Algoritmet janë projektuar për ta mbajtur vëmendjen tonë të angazhuar vazhdimisht. Njoftimet nuk ndalen kurrë. Përmbajtja është e pafundme. Fëmijët rrallë kanë më mundësi të mërziten vërtet.
E megjithatë, mërzitja nuk është një problem që duhet zgjidhur. Psikologët Jonathan Smallwood dhe Jonathan W. Schooler kanë kaluar vite duke studiuar se çfarë ndodh kur mendja lihet vetëm. Hulumtimi i tyre tregon se koha mendore e pastrukturuar aktivizon “rrjetin e modalitetit të paracaktuar” të trurit, sistemin e lidhur me imagjinatën dhe të menduarit krijues. Instituti i Mendjes së Fëmijëve e thotë thjesht: mërzitja nxit kreativitetin, vetëvlerësimin dhe të menduarit origjinal.
Merrni parasysh përvojën e hipjes në një aeroplan dhe faktin se nuk ka Wi-Fi. Në fillim, duket si një shqetësim, por shpejt rezulton të jetë një dhuratë: disa orë pa detyrime, pa njoftime, asgjë për të kontrolluar.
Donald Trump po vendos respektimin e Sabbathit
Donald Trump bëri diçka të pazakontë javën e kaluar: ai i bëri thirrje të gjithë kombit të respektojë Sabbathin. Nga perëndimi i diellit të premten, më 15 maj, deri në natën e së shtunës, më 16 maj, miqtë, familjet dhe komunitetet e të gjitha prejardhjeve janë të ftuar të gjejnë kohë për pushim dhe reflektim. Ai e quajti iniciativën “Sabbath 250”, në festimin e 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara dhe në njohje të kontributit hebre në jetën amerikane që nga themelimi i kombit.
Bukuria e Sabbathit
Kjo është bukuria e Shabatit. Është një angazhim javor që nuk mund ta shtysh. Dielli perëndon, dhe bashkë me të vjen pauza pavarësisht nëse java ka mbaruar apo jo, pavarësisht nëse e-mail-et janë përgjigjur apo jo. Në shtëpinë time, shenjat e mbërritjes së Sabbathit janë të hershme: supa zien, aroma e shallah mbush shtëpinë, tavolina është shtruar me porcelan. Dhe pastaj, në një moment, ndodh tranzicioni: Sabbati fillon. Çdo gjë tjetër zhduket.
Rabinët e lashtë kishin menduar thellë se çfarë do të thotë në të vërtetë pushimi. Sabbathi nuk ka të bëjë vetëm me lënien e veglave ose mbylljen e kompjuterit. Talmudi përshkruan një koncept të quajtur “tekhum”, një kufi përtej të cilit hebrenjve nuk u lejohet të ecin gjatë Sabbathit. Literalisht, nuk duhet të largoheni nga qyteti juaj. Nuk është ideja që të kufizoheni, por e kundërta: një kujtesë javore për t’iu kthyer vesës së brendshmi, në shtëpinë tuaj, në tryezën tuaj, në familjen tuaj, në komunitetin tuaj dhe, nëse jeni fetar, në Zotin tuaj. Rabinët e zbuluan Sabbathin 2,000 vite më parë.
Nuk keni nevojë të jeni hebre për të përfituar nga kjo mençuri. Nuk keni nevojë të jeni fetar ose t’i përmbaheni ndonjë praktike të veçantë. Ajo që ju nevojitet është përkushtim dhe vendosmëri për t’i falur një ditë vetes dhe të afërmve të familjes.
Ahad Ha’am fliste për vazhdimësinë e popullit hebre. Por mekanizmi që ai përshkroi, një praktikë që të mban të bashkuar javë pas jave kundër forcave që të shqyejnë, është i disponueshëm për të gjithë. Një ditë pushimi javor i dedikuar është një dhuratë e madhe që dikush mund t’ia bëjë vetes. Dhe, nëse ka një të tillë, edhe fëmijëve të tij.
Source:
The Washington Post
