“Kutia e zezë” dhe alkomatësi bëhen të detyrueshëm!
Më 7 korrik 2026, periudha e tranzicionit e Rregullores së Përgjithshme të Sigurisë (GSR) të Bashkimit Europian – e njohur zyrtarisht si Rregullorja 2019/2144 – do të përfundojë më në fund. Nga kjo ditë e tutje, asnjë makinë e re nuk mund të regjistrohet dhe të shitet në BE nëse nuk përmban plotësisht sistemet e kërkuara të sigurisë, pavarësisht se kur është projektuar platforma e saj.
Vlen të bëhet një sqarim i rëndësishëm që shpesh humbet në debatin publik: shumica e këtyre sistemeve nuk janë të reja. Ato ishin tashmë të detyrueshme që nga korriku 2024, por vetëm për makinat që morën miratimin e tipit të ri në atë kohë.
Vera e vitit 2026 shënon zbatimin universal pa absolutisht asnjë përjashtim – çdo model që nuk përputhet do të tërhiqet përgjithmonë nga sallonet e ekspozitave. Prodhuesit me platforma më të vjetra që nuk u përditësuan në kohë tani janë në një pozicion jashtëzakonisht të vështirë, siç raportohet nga newsauto.
Sisteme që ndryshojnë jetën e përditshme të shoferëve
Teknologjia më e dukshme e menjëherëshme është Sinjali i Ndalesës së Emergjencës (ESS).
Kur një automjet frenon ndjeshëm me një shpejtësi prej më shumë se 50 km/orë me një ngadalësim prej më shumë se 6 m/s², dritat e pasme fillojnë të ndizen me shpejtësi të lartë në vend që të mbeten të qëndrueshme, duke paralajmëruar shoferin pas në kohë, duke zvogëluar kështu rrezikun e një përplasjeje.
Në të njëjtën kohë, sa vijon janë të detyrueshme në pajisjet standarde të çdo makine të re:
Ndihma Inteligjente e Shpejtësisë (ISA): Një sistem që njeh kufijtë e shpejtësisë dhe njofton shoferin ose ndërhyn në motor.
Frenimi Automatik i Emergjencës (AEB): Me zbulim të avancuar të këmbësorëve dhe çiklistëve.
Ndihma për Mbajtjen e Korsisë.
Paralajmërimi i Vëmendjes së Shoferit (DDAW): Zbulon shpërqendrimin e shoferit.
Kamera ose Sensorë për Kthim Pas.
Dy elementët që shkaktojnë më shumë reagime
Regjistruesi i të Dhënave të Aksidenteve (EDR) – e ashtuquajtura “kutia e zezë” e makinës – e cila ruan të dhënat më të fundit të trafikut para një përplasjeje, dhe
Ndërfaqja e parainstaluar për një Sistem Alcolock, i cili në të ardhmen mund ta bllokojë automjetin nga ndezja nëse shoferi ka konsumuar alkool.
Sa do të kushtojnë makinat?
Kostoja e teknologjisë së re është e pamundur të injorohet. Sipas vlerësimeve zyrtare nga Komisioni Europian, integrimi i të gjitha këtyre sistemeve shton vlerën e makinës me 400 deri në 1,500 euro, në varësi të kategorisë së saj.
Barra është proporcionalisht më e rëndë në modelet e vogla dhe ekonomike të qytetit. Një pagesë shtesë prej 1,000 € për një makinë me vlerë 15,000 € korrespondon me më shumë se 6% të çmimit të saj përfundimtar.
Kjo është arsyeja pse gjigantët europianë po nxitojnë të heqin qafe stoqet e modeleve të vjetra me oferta tërheqëse – makina që ende nuk kërkojnë sistemet e reja dhe për këtë arsye kushtojnë më pak.
Pyetja e madhe: Siguri apo ndërhyrje?
Argumenti në favor të rregulloreve të reja është i fortë. Greqia dhe Italia për shembull, mbeten vazhdimisht lart në shkallën e vdekshmërisë rrugore në BE, me qindra viktima çdo vit në aksidente të parandalueshme.
Teknologji të tilla si AEB dhe ESS kanë provuar në praktikë se zvogëlojnë ndjeshëm përplasjet nga mbrapa.
Megjithatë, çështja e ndërhyrjes dhe privatësisë mbetet e hapur. Sistemi ISA është kritikuar ashpër nga shoferët të cilët besojnë se një pedal gazi që “reziston” ndaj presionit dobëson gjykimin e drejtimit. Në të njëjtën kohë, “kutia e zezë” ngre pyetje të arsyeshme rreth asaj se kush, kur dhe në çfarë rrethanash do të ketë qasje në të dhënat personale të trafikut.
Epoka e re e drejtimit automatik më në fund ka mbërritur në këtë pikë – pavarësisht nëse shoferët janë gati apo jo.
Source: GSR_EU doc / News Auto
