Qiproja “kyç” marrëveshjen ushtarake me Francën për praninë e përhershme të forcave franceze në ishull dhe Ankaraja përgjigjet me kërcënime për rrethim të ishullit.
Frikë për një përshkallëzim të ri, të rrezikshëm në Egje dhe Mesdhe.
Qiproja dhe Franca po vazhdojnë me nënshkrimin e marrëveshjes ndërqeveritare SOFA (Marrëveshja e Statusit të Forcave), e cila do të lejojë praninë e institucionalizuar të forcave ushtarake franceze në territorin qipriot, duke provokuar reagim dhe shqetësim të fortë në Ankara.
Marrëveshja, e cila pritet të përfundojë në qershor, është pjesë e bashkëpunimit më të gjerë strategjik midis Nikosisë dhe Parisit dhe synon – sipas të dyja palëve – të krijojë infrastrukturë humanitare dhe operacionale për menaxhimin e krizave në Qipro dhe më gjerë në rajonin e Lindjes së Mesme.
Prania e përhershme e forcave franceze në ishull pritet të veprojë si një mburojë e përforcuar mbrojtëse dhe diplomatike për Republikën e Qipros, ndërsa përmirëson gjithashtu rolin gjeopolitik të Qipros në Mesdheun Lindor.
Sipas medias franceze RFI, Ankaraja e sheh praninë ushtarake franceze si pjesë të një plani më të gjerë strategjik që forcon bashkëpunimin midis Greqisë, Qipros dhe Izraelit kundër Turqisë, duke nxitur frikën e rrethimit gjeopolitik.
Zyrtarët turq paralajmërojnë se ky realitet i ri mund të çojë në tensione të mëtejshme ushtarake në rajon, ndërsa shprehen shqetësime se bashkëpunimi ushtarak në rritje midis Greqisë, Qipros dhe Francës po ndryshon ekuilibrin e fuqisë në Mesdheun Lindor.
Profesori i marrëdhënieve ndërkombëtare Serhat Yovenc i Universitetit Kadir Has të Stambollit vuri në dukje se Franca e sheh Turqinë si një fuqi me ambicie revizioniste në rajon, duke nënvizuar se përqendrimi i forcave ushtarake në një mjedis kaq të ndjeshëm gjeopolitik, rrit rrezikun e përshkallëzimit të pakontrolluar.
Në të njëjtën kohë, mbështetja e hapur e Emmanuel Macron për Greqinë dhe Qipron, si dhe thellimi i marrëdhënieve të sigurisë midis Athinës, Nikosisë dhe Tel Avivit, forcojnë më tej dyshimin e Ankarasë.
Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan e ka karakterizuar tashmë konvergjencën e Greqisë, Qipros dhe Izraelit si një përpjekje për “të rrethuar” Turqinë, duke shprehur frikën se një bashkëpunim i unifikuar ushtarak dhe detar mund të kufizojë ndikimin dhe aksesin turk në Mesdheun Lindor.
Analistët besojnë se situata tani është bllokuar në një cikël të rrezikshëm mosbesimi të ndërsjellë, ku çdo lëvizje e re ushtarake nga njëra palë provokon reagime përkatëse nga pala tjetër, duke rritur rrezikun e tensionit në një rajon tashmë jashtëzakonisht të ndezshëm.
Sources:
France RFI
