Ministri turk i Kulturës Mehmet Nuri Ersoy foli për një rrjet të gjerë tunelesh.
Puna e pastrimit dhe restaurimit është duke u zhvilluar.
Miti urban për ekzistencën e një rrjeti të gjerë nëntokësor nën Shën Sofinë e Stambollit, duket se po fiton mbështetje zyrtare, pasi Ministri i Kulturës dhe Turizmit i Turqisë Mehmet Nuri Ersoy foli për seksione tunelesh me një gjatësi totale prej afërsisht 9 kilometrash.
Duke folur në një konferencë për shtyp në Kahramanmaras, ministri turk tha se tashmë po kryhen punime pastrimi dhe restaurimi në seksionet e rrugëve nëntokësore që janë të arritshme.
Siç shpjegoi ai, në disa vende qasja në tunele është e pamundur për shkak të shembjeve, gjë që e bën të domosdoshme punën e restaurimit dhe sigurisë.
“Sapo të përfundojë puna, mund të vlerësojmë hapjen e seksioneve të përshtatshme dhe të sigurta për vizitorët”, tha Ersoy.
Referenca e re e ministrit turk për rrugët nëntokësore vjen pas një deklarate që ai bëri në shkurt 2026, kur ai njoftoi regjistrimin e tuneleve që datojnë afërsisht 1,600 vjet më parë.
Punimet e mirëmbajtjes në Shën Sofia
Në të njëjtën kohë, Mehmet Nuri Ersoy iu referua punimeve të restaurimit, mirëmbajtjes dhe përforcimit statik që po kryhen në Shën Sofia.
Siç argumentoi ai, kjo është një nga ndërhyrjet më gjithëpërfshirëse që janë kryer në historinë e Republikës Turke, me qëllim, siç tha ai, ruajtjen e sigurtë të monumentit gati 1,500-vjeçar dhe trashëgimin e tij brezave të ardhshëm.
Sipas tij, punimet e restaurimit tashmë kanë përfunduar në varre, në Shkollën e Fëmijëve, në Kullën e Sahatit dhe dyshemenë e galerisë, ndërsa ka përfunduar edhe përforcimi statik i minares verilindore.
Në kupolën kryesore, vazhdojnë punimet e përforcimit strukturor dhe mirëmbajtjes së mozaikëve. Në të njëjtën kohë, kanë përfunduar çatia e përkohshme metalike dhe sistemi mbrojtës i mbulesës i instaluar për të mbrojtur kupolën.
Përmes një platforme të veçantë që është krijuar brenda monumentit, po kryhen punimet e dokumentimit, pastrimit dhe mirëmbajtjes së mozaikëve, ndërsa, siç deklaroi ministri, vazhdojnë paralelisht ngjarjet e adhurimit (të komunitetit mysliman) dhe vizitat.
Ersoy vuri në dukje gjithashtu se analizat statike nxorën në pah nevojën për të forcuar gjysmëkupolën lindore. Në këtë seksion të veçantë, paralelisht me forcimin e sistemit mbështetës, pritet të fillojë një fazë e re pune për konservimin e mozaikëve, dekorimeve të pikturuara dhe sipërfaqeve të mermerit.
Histori
Legjenda e Mbretit të Mermertë dhe Portës së Artë.
Tradita thotë se Kostandini XII Paleolog, duke parë rënien e qytetit, u hodh me shpejtësi në turmën e trupave osmane. Në momentin kur armiqtë ishin gati ta godisnin, një engjëll i Zotit zbriti, e kapi dhe e çoi në një kriptë (ose shpellë) pranë Portës së Artë të Kostandinopojës, duke mbajtur shpatën e tij në dorë. Profecia thotë se Porta e Artë u vulos. Kur të vijë “përmbushja e kohës”, engjëlli do të zbresë përsëri, do t’i japë shpatën, mbreti do të zgjohet dhe do t’i ndjekë pushtuesit deri në Mollën e Kuqe.
Tunelet Nëntokësore të Shën Sofisë
Realiteti Ajo që u konsiderua si një “mit” për shekuj me radhë, ka rezultuar plotësisht e vërtetë. Ministri turk i Kulturës dhe Turizmit, Mehmet Nuri Ersoy, konfirmoi ekzistencën e një rrjeti të madh nëntokësor tunelesh me një gjatësi totale prej afërsisht 9 kilometrash nën Shën Sofinë. Hetimet arkeologjike (duke përdorur Lidar, radar dhe modelim 3D) kanë nxjerrë në dritë Sistemet bizantine të ujit, kanale dhe çisterna që shërbenin si një sistem inteligjent i “ajrit të kondicionuar” dhe furnizimit me ujë gjatë rrethimeve. Kripta dhe varre të krishtera janë gjetur në Shën Sofi, si ai i Shën Antigonit, si dhe dhoma të fshehura ku klerikët mbanin relike dhe dokumente të shenjta. Janë konfirmuar gjithashtu kalime sekrete dhe portikë që të çojnë në drejtim të Pallatit të Madh të vjetër të perandorëve.
Legjenda e Priftit të Fshehur
Një tjetër traditë lidh bodrumet dhe muret e Shën Sofisë me liturgjinë e fundit më 29 maj 1453, kur osmanët thyen portat e tempullit, prifti që mbante Graalin e Shenjtë ishte te Porta e Artë. Sipas legjendës, muret e tempullit u hapën, prifti hyri dhe gurët u mbyllën pas tij. Profecia thotë se ai do të dalë përsëri nga muri për të përfunduar Liturgjinë Hyjnore të ndërprerë vetëm kur tempulli të bëhet përsëri i krishterë.
Source: hagiasopgia.com
