Shkatërrimi i plotë i sundimit të ligjit në Turqi zuri vend në kohën e Erdoganit.
Ndjekjet penale, spastrimet masive të 4,000 gjyqtarëve dhe mbushja e boshllëqeve nga AKP-ja
Turqia po përjeton shkatërrimin e plotë të sundimit të ligjit, pasi gjyqësori është transformuar nga një shtyllë institucionale e pavarur, në një instrument mbijetese të lidhur me Rexhep Tajip Erdoganin.
Ndërsa në të kaluarën sistemi gjyqësor turk demonstroi reflekset për të hetuar rastet e korrupsionit në nivelet më të larta, sot ai ka evoluar në një mekanizëm për shfarosjen e kundërshtarëve politikë të qeverisë.
Skandali i vitit 2014 dhe fillimi i spastrimeve
Sipas një analize nga faqja e internetit Nordic Monitor, transformimi radikal i drejtësisë filloi në vitin 2014. Rasti u dha kur u zbulua skandali i madh i ryshfetit dhe pastrimit të parave, i cili preku thelbin, njerëzit e brendshëm të pallatit presidencial, duke përfshirë djalin e Erdoganit, Bilalin, dhe dhëndrin e tij, Berat Albajrak.
Për të ndaluar rrjedhën e hetimeve që lidhnin njerëzit e tij me biznesmenin iranian Reza Zarrab, por edhe me transferimin e armëve në organizatat ekstremiste në Siri, përmes shërbimeve sekrete (MIT), presidenti turk vazhdoi me ndërhyrje të shumta.
Një pikë kyçe ishte kontrolli i Këshillit të Lartë të Gjyqtarëve dhe Prokurorëve (HSK) në vitin 2014, ku, përmes premtimeve për përfitime nga pagat dhe aleancave politike, u emëruan individë me ndikim absolut të tij.
Grushti i shtetit i vitit 2016 dhe 20,000 emërimet në parti
Tentativa e grushtit të shtetit në vitin 2016 veproi si përshpejtuesi përfundimtar për rënien e plotë të institucionit të drejtësisë. Bazuar në lista të parapërgatitura, autoritetet vazhduan brenda pak orësh të shkarkonin më shumë se 4,000 zyrtarë, duke shkatërruar gjyqësorin.
Vakumi i madh që u krijua u mbush përmes proçedurave të shpejta, me emërimin e mijëra avokatëve që vinin direkt nga radhët e partisë në pushtet AKP.
Me rreth 20,000 emërime të reja të bëra mbi baza tërësisht partiake, gjykatat po përdoren sistematikisht për të ndjekur penalisht dhe burgosur gazetarë, akademikë dhe kryetarë bashkie të zgjedhur. Në të njëjtën kohë, vendimet e gjykatave shpesh përdoren si monedha negociuese në kontaktet diplomatike të Ankarasë me Perëndimin, duke lënë një trashëgimi të rëndë të erozionit institucional që do ta bëjë të vështirë funksionimin e duhur të demokracisë parlamentare në të ardhmen (nëse lufta nuk sjell të tjera rrethana).
Sources:
Nordic Monitor
