Brukselit po i thuhet nga “gjarpërinjtë” se do të mbeten pa ndihmën e makinës luftarake amerikane për shumë arsye, kryesisht ekonomike.
Shtetet anëtare europiane të NATO-s po zhvillojnë një plan sekret emergjence në rastin e një tërheqje të mundshme të SHBA-së nga aleanca, raporton revista The Economist.
Europa po punon për një plan alternativ “sekret” (Plani B) për vazhdimin e operacionit të aleancës pa ose me një prani të reduktuar në mënyrë drastike të SHBA-së.
Kjo përgatitje, e cila u zbulua nga media ndërkombëtare si Wall Street Journal dhe Economist, ka marrë një natyrë urgjente pas kërcënimeve të përsëritura të Donald Trump për të tërhequr SHBA-në nga NATO. Tensionet kanë qenë të larta për shkak të refuzimit të aleatëve europianë për t’u përfshirë në luftën e SHBA-së me Iranin dhe për të ndihmuar në hapjen e Ngushticës së Hormuzit, duke e shtyrë presidentin amerikan ta quante aleancën një “tigër letre”.
Qëllimi është të vendosen oficerë europianë në pozicione kyçe komanduese të NATO-s, në mënyrë që ata të mund të drejtojnë operacionet, logjistikën dhe lëvizjet e trupave në krahun lindor nëse amerikanët tërhiqen papritur.
Po kërkohen mënyra që Europa të ruajë fuqinë e saj parandaluese kundër Rusisë. Në këtë kontekst, po shqyrtohet zgjerimi i “ombrellës” bërthamore franceze dhe britanike të mbrojtjes në shtetet anëtare të mbetura.
Prodhimi europian po përshpejtohet në sektorët ushtarakë ku ka varësi absolute nga SHBA-ja, siç janë zbulimi satelitor, lufta anti-nëndetëse dhe furnizimi ajror me karburant.
Qëndrimi i Gjermanisë dhe Aleatëve
Kjo strategji mori vrull të konsiderueshëm pas kthesës spektakolare të Gjermanisë, e cila tradicionalisht këmbëngulte se siguria europiane është e pamundur pa SHBA-në.
Kancelari Friedrich Merz tani është ai që po e mbështet në mënyrë aktive planin. Po shqyrtohen alternativa rajonale, siç është Forca e Përbashkët Ekspedituese e udhëhequr nga Britania (JEF), e cila ka avantazhin e të qënit në gjendje të veprojë pa miratimin unanim të të gjithë anëtarëve të NATO-s (duke anashkaluar çdo veto amerikane).
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se ndërsa një tërheqje e menjëhershme dhe kaotike nga SHBA-të nuk pritej, një veprim i tillë ishte i pritshëm, pasi Aleanca tani duhet t’i japë fund “mbështetjes së tepërt” nga një aleat i vetëm.
Sipas raportit, dyshimet në lidhje me besueshmërinë e garancive amerikane të sigurisë po rriten në Europë. Mes deklaratave të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, kryeqytetet europiane kanë filluar të përgatiten në mënyrë aktive për një skenar në të cilin Uashingtoni braktis angazhimet e tij ndaj NATO-s.
Trump tashmë ka anuluar vendosjen e 4,000 trupave amerikane në Poloni dhe ka filluar tërheqjen e 5,000 trupave nga Gjermania. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, sipas burimeve, ka ndaluar diskutimin e hapur të kësaj çështjeje, duke pasur frikë nga një reagim nga Uashingtoni.
Kurse kërcënimet e Trump ndaj Danimarkës në lidhje me Groenlandën kanë shkaktuar shqetësim të veçantë.
“Kriza e Groenlandës ishte një thirrje zgjimi për ne. Ne e kuptuam nevojën për të zhvilluar një Plan B”, tha një zyrtar suedez.
Disa ushtri europiane tashmë po krijojnë struktura sekrete komanduese të afta për të kryer operacione luftarake pa ndihmën amerikane dhe madje edhe pa përdorimin e infrastrukturës së përbashkët të NATO-s.
Përgatitja e një plani për një “dalje amerikane” nga NATO-ja pasqyron një krizë të thellë besimi brenda aleancës dhe dëshirën e Europës për të ndërtuar sistemin e vet të sigurisë.
Source: The Economist / Wall Street Journal
