Ambasada Amerikane në Sarajevë lëshoi kërcënimin, pasi shtetet europiane refuzuan të mbështesin kandidatin e preferuar nga SHBA-të për pozicionin e Përfaqësuesit të Lartë të ri, të bashkësisë ndërkombëtare.
Një përçarje e thellë midis SHBA-së dhe Europës mbi të ardhmen e Bosnjës dhe Hercegovinës ka dalë në pah në një mosmarrëveshje mbi një pozicion të lartë administrativ, duke çuar në një kërcënim të SHBA-së për “të rishqyrtuar” rolin e SHBA-së në misionin ndërkombëtar paqeruajtës.
Ambasada Amerikane në Sarajevë lëshoi kërcënimin pasi shtetet europiane refuzuan të mbështesin kandidatin e preferuar nga SHBA-të për pozicionin e Përfaqësuesit të Lartë të bashkësisë ndërkombëtare.
Në një takim këtë javë në Sarajevë të Këshillit të Zbatimit të Paqes (PIC) – një grup shumëkombësh i ngarkuar me mbikëqyrjen e zbatimit të marrëveshjes së paqes së Dejtonit të vitit 1995 – Uashingtoni mbështeti një diplomat italian, Antonio Zanardi Landi, ndërsa Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania dhe shumica e shteteve europiane mbështetën të dërguarin e Francës në Ballkanin Perëndimor, René Trocaz. Administrata Trump mbështeti gjithashtu dobësimin e kompetencave të Përfaqësuesit të Lartë për të zbatuar parimet e Dejtonit, të cilat i dhanë fund një lufte që kushtoi 100 mijë jetë, por që bëri pak për të kapërcyer ndarjen etnike të Bosnjës.
Në një postim në X, ambasada amerikane në Sarajevë shkroi: “Shtetet e Bashkuara vëren dështimin europian për të arritur konsensus mbi një kandidat europian dhe shpreh zhgënjimin e saj që këto përçarje e kanë penguar PIC-un të përmbushë detyrën e tij, për të zgjedhur një Përfaqësues të Lartë të ri. Pavendosmëria europiane dhe heqja dorë nga PIC-u, nga detyra e tij ndaj Bosnjës dhe Hercegovinës, i detyrojnë Shtetet e Bashkuara të rishqyrtojnë rolin e tyre në praninë aktuale ndërkombëtare në Bosnjë dhe Hercegovinë”.
SHBA-të nuk kanë më një prani të konsiderueshme ushtarake në Bosnjë, ku është e pranishme një forcë e vogël paqeruajtëse europiane, por kanë vazhduar të luajnë një rol të rëndësishëm përmes PIC-ut dhe marrëdhënieve dypalëshe.
PIC do të përpiqet përsëri të arrijë një konsensus mbi rolin e Përfaqësuesit të Lartë më vonë këtë muaj, kur mund të kenë dalë kandidatë kompromisi.
Një zyrtar europian ka sugjeruar se rajoni mund të përfitojë nëse SHBA-të do të zvogëlojnë rolin e tyre, mes dyshimeve në rritje rreth motiveve të administratës Trump. Vitin e kaluar, ajo hoqi sanksionet kundër Milorad Dodik, udhëheqësit separatist serb të mbështetur nga Moska, pas një fushate lobimi multimilion dollarëshe të raportuar në Uashington.
SHBA-të gjithashtu ushtruan presion mbi Përfaqësuesin e Lartë në largim, Christian Schmidt, që të jepte dorëheqjen pasi ai vendosi masa ndëshkuese ndaj Dodik për minimin e marrëveshjes së Dejtonit.
Në të njëjtën kohë, të afërmit dhe bashkëpunëtorët e Trump kanë ndjekur gjithnjë e më shumë interesa biznesi në Bosnjë, duke përfshirë një vizitë nga djali i presidentit amerikan, Donald Trump Jr., në qytetin kryesor serb të Bosnjës, Banja Luka, në prill si mysafir i djalit të Dodik. Jasmin Mujanovic, një analist politik për Ballkanin dhe autor i dy librave mbi Bosnjën, tha se administrata Trump duket se e ka nënvlerësuar ndikimin e saj mbi europianët në PIC.
“Amerikanët dukej se mendonin që ishte disi e parëndësishme ajo që mendonin europianët dhe supozonin se do të zbatonin vendimet e tyre, dhe mendoj se ky ishte një keqinterpretim i momentit”, tha Mujanovic. “Nuk duket sikur SHBA-të ishin konsultuar më gjerësisht me aleatët e tyre në zgjedhjen e z.Landi. Kjo ngre pyetjen në mendjen time pse ata janë kaq këmbëngulës për z.Landi. Ne nuk e dimë se çfarë marrëveshjesh ka midis Landi-t dhe amerikanëve që i bëjnë ata kaq entuziastë për të.”
Por të njëjtën gjë mund të thonë amerikanët për europianët, që pse ata këmbëngulin për kandidatin e tyre! Pra sa më sipër bie si logjikë, nga ana e analistit.
Raportet nga takimi i PIC në Sarajevë të mërkurën dhe të enjten sugjeruan se SHBA-të e kishin promovuar Landin me më shumë entuziazëm sesa vetë Italia.
Kurt Basuener, bashkëthemelues i Këshillit të Politikave të Demokratizimit me qendër në Berlin, tha: “Ky nuk është vetëm një vendim për personalitete. Ky është një vendim strategjik dhe duhet të jetë pjesë e një strategjie rajonale. Duket se qëndrimi amerikan nuk është vetëm i nxitur ideologjikisht, por është edhe një presion biznesi. Duket se ky është shqetësimi kryesor: të merren lëshime, të merren kontrata dhe të shfrytëzohet, shfrytëzohet, shfrytëzohet.”
Sa më sipër të gjitha janë akuza ndaj Amerikës, e cila po zgjedh tashmë largimin edhe nga Sarajeva, duke lënë edhe më shumë terren të lirë për Serbinë dhe Rusinë, nga pamençuria e europianëve, që prej shumë kohë janë në atakim të vazhdueshëm me Amerikën.
Source: Rai Uno
