Gjetje të çuditshme 1,700 vjeçare!
I njëjti shkrim i çuditshëm përsëritet në shumë pjesë dhe deri më tani asnjë ekspert nuk ka arritur ta deshifrojë atë, duke shkaktuar diskutime rreth një “Kodi Da Vinçi” të veçantë dhe të vërtetë.
Jashtë, në vapën e padurueshme të verës, qindra turistë presin në radhë për të admiruar Notre Dame, katedrale e cila rihapi portat e saj në fund të vitit 2024 pas zjarrit shkatërrues.
Por siç raporton Associated Press, vetëm katër metra nën këmbët e tyre, një grup tjetër njerëzish po bëjnë betejën e tyre me kohën. Me kazma, furça dhe saktësi kirurgjikale, arkeologët po gërmojnë thellë në nëntokë, duke “zhveshur” shtresat e kohës njëra pas tjetrës, derisa të arrijnë në Parisin romak 2,000-vjeçar.
Arsyeja ishte një plan rizhvillimi
Qyteti i Parisit vendosi ta transformojë sheshin e zymtë dhe të betonuar përpara katedrales në një livadh të gjelbër me 160 pemë për t’u përballur me valët e nxehtësisë.
Por në një qytet me rrënjë kaq të thella historike, asnjë buldozer nuk shkel në tokë pa kryer më parë kërkime. Kështu, një pjesë e oborrit u shndërrua në një gropë të hapur. Titujt e lajmeve franceze nxituan ta pagëzonin me frazën: “ky është gërmimi i shekullit”.
Parisi mesjetar zbulon veten
Gjetjet po dalin në dritë me një ritëm të shpejtë. Me vetëm 50 centimetra thellësi, Parisi mesjetar fillon të zbulojë veten.
Sa më thellë gërmojnë arkeologët, aq më e trashë bëhet historia. Njëzet shekuj aktiviteti njerëzor janë grumbulluar në katër metra tokë – një lartësi ekuivalente me dy Napoleonë e gjysmë, njëri mbi tjetrin.
Ka ditë kur ekipi mbush deri në 15 arka me objekte që kanë qenë të varrosura dhe të paprekura për breza.
Surpriza më e madhe erdhi nga vendi më i papritur: tualetet mesjetare.
Gropat e vjetra të shtëpive që rrethonin Notre Dame në vitin 1163 shërbenin gjithashtu si deponi mbeturinash. Atje, mbeturinat e buta organike vepronin si një shtresë mbrojtëse. Rezultati? Arkeologët po zbulojnë qeramikë të paprekur mesjetare, kana dhe kupa të tëra, së bashku me kocka kafshësh.
Por gërmimi fsheh edhe mistere që kujtojnë thrilera. Ndërsa pastronin disa fragmente, konservuesit zbuluan simbole të zbehta të kuqe brenda tyre.
I njëjti shkrim i çuditshëm përsëritet në shumë pjesë, dhe deri më tani asnjë ekspert nuk ka qenë në gjendje ta deshifrojë atë, duke shkaktuar diskutime rreth një “Kodi Da Vinci” të veçantë dhe të vërtetë.
Pak më poshtë, skena ndryshon. Ekipi kalon pranë gropave të grurit të Merovingianëve dhe Karolingianëve (shekujt 6-10) dhe “godet” periudhën romake.
Po shkojnë thellë deri tek Galët
Disqe të zeza dhe të gërryera dalin nga toka. Nën rrezet X, këto disqe marrin fytyrë: ato janë monedha me imazhin e Perandorit Kostandin nga fillimi i shekullit të 4-të pas Krishtit, të cilat veprojnë si ora historike përfundimtare për datimin e shtresave.
Zbulimi ndriçon tranzicionin dramatik të qytetit, kur ai ende quhej Lutetia.
Ndërsa Perandoria Romake u shemb, banorët braktisën Bregun e Majtë dhe u fortifikuan në ishullin Ile de la Cité, për të ndërtuar me ngut mure, ata shembën ndërtesat e vjetra publike.
Gërmimet arkeologjike nxorën në dritë provat më të habitshme: një prag të madh mermeri romak, i cili u transportua, u kthye përmbys dhe u vendos në rrugë si një pllakë e thjeshtë shtrimi.
Të gjitha gjetjet tani po transferohen në stokun qendror arkeologjik të qytetit për analiza të mëtejshme.
Afati është i ngutshëm, pasi sheshi i ri duhet të përfundojë deri në vitin 2028.
Deri atëherë, ekipi i Notre Dame refuzon të ndalet. Qëllimi i tyre është të gërmojnë edhe më thellë, nën romakët, për të takuar banorët e parë të zonës: galët.
Beteja me kohën dhe nëntokën vazhdon, duke vërtetuar se nën asfaltin e dritares turistike, Parisi mbetet një qytet i gjallë që pret të zbulohet.
Source: Le Monde / Associated Press
