Më 17 qershor 1885, porti i New York-ut priti një ngarkesë të pazakontë: 214 arka të mëdha prej druri, që mbanin pjesët e çmontuara të asaj që do të bëhej një nga monumentet më të njohura në botë – Statuja e Lirisë.
Sot ajo është simbol i Shteteve të Bashkuara, i demokracisë dhe i shpresës për miliona njerëz, por historia e saj filloi shumë vite më parë në Francë.
Si lindi ideja?
Ideja për ngritjen e një monumenti në nder të miqësisë franko-amerikane lindi në vitin 1865 nga juristi dhe historiani francez Édouard de Laboulaye. Ai dëshironte të festonte njëkohësisht 100-vjetorin e Pavarësisë së SHBA-së dhe vlerat e lirisë dhe e demokracisë që bashkonin dy vendet.
Për realizimin e projektit u zgjodh skulptori francez Frédéric Auguste Bartholdi, ndërsa strukturën e brendshme metalike e projektoi inxhinieri Gustave Eiffel, i cili më vonë do të ndërtonte edhe Kullën Eiffel në Paris.
Një monument gjigant
Statuja u ndërtua në Paris dhe përfundoi në vitin 1884.
Ajo paraqet një grua të veshur me rroba klasike romake, e cila mban në dorën e djathtë një pishtar të ndezur, ndërsa në të majtën një pllakë me datën e Pavarësisë së SHBA-së: 4 korrik 1776.
Në këmbët e saj ndodhen zinxhirë të thyer, simbol i çlirimit nga shtypja dhe tirania.
Vetëm statuja është rreth 46 metra e lartë, ndërsa me piedestalin arrin në afro 93 metra.
Udhëtimi përtej Atlantikut
Për shkak të përmasave gjigante, monumenti u çmontua në qindra pjesë.
Më shumë se 350 pjesë individuale u paketuan në 214 arka dhe u transportuan nga Franca drejt Amerikës me anijen franceze “Isère”.
Pas një udhëtimi disa javor përtej Oqeanit Atlantik, anija mbërriti në New York më 17 qershor 1885, ku u prit me entuziazëm nga mijëra banorë.
Kush pagoi për monumentin?
Franca financoi ndërtimin e statujës, ndërsa amerikanët morën përsipër ndërtimin e piedestalit.
Megjithatë, mbledhja e fondeve në SHBA hasi vështirësi. Situata ndryshoi kur botuesi i njohur Joseph Pulitzer nisi një fushatë kombëtare në gazetën e tij “New York World”, duke u bërë thirrje qytetarëve të kontribuonin.
Më shumë se 120 mijë njerëz dhuruan para, shumica shuma të vogla. Falë këtij mobilizimi u siguruan fondet e nevojshme për përfundimin e projektit.
Sa kohë u desh për montimin?
Pas mbërritjes në SHBA, montimi i monumentit zgjati rreth katër muaj. Qindra punëtorë dhe inxhinierë punuan për bashkimin e pjesëve metalike dhe të fletëve të bakrit.
Përurimi zyrtar u bë më 28 tetor 1886 nga presidenti amerikan Grover Cleveland.
Sa kushtoi?
Në vlerat e kohës, ndërtimi i statujës kushtoi rreth 250 mijë dollarë, një shumë shumë e madhe për fundin e shekullit XIX.
Sot kjo shumë do të korrespondonte me disa milionë dollarë.
Simbol i emigrantëve dhe i shpresës
Për miliona emigrantë që mbërritën në Amerikë nga Europa, Statuja e Lirisë ishte pamja e parë që shihnin pas një udhëtimi të gjatë dhe të vështirë.
Ajo u shndërrua në simbol të lirisë, mundësive dhe një fillimi të ri.
Disa fakte interesante
- Ngjyra e gjelbër e statujës nuk ishte ngjyra fillestare. Ajo ishte ngjyrë bakri dhe u bë jeshile me kalimin e viteve për shkak të oksidimit natyror.
- Pishtari origjinal u zëvendësua në vitin 1986 gjatë restaurimit të madh.
- Kurora ka 25 dritare dhe shtatë rreze, të cilat simbolizojnë shtatë kontinentet dhe shtatë detet.
- Monumenti ndodhet në Liberty Island, në hyrje të portit të New York-ut.
- Çdo vit, Statuja e Lirisë vizitohet nga rreth 3 deri në 4 milionë turistë nga e gjithë bota.
Sot, më shumë se 140 vite pas mbërritjes së saj në New York, Statuja e Lirisë vazhdon të mbetet një nga ikonat më të njohura të njerëzimit dhe një simbol universal i lirisë.
MAST-info.com
