Shteti që u shfaq në hartë dhe u zhduk para se të bëhej një vend i rregullt!
Në historinë botërore, ka shtete që zgjatën me shekuj ezzistencën e tyre, por edhe të tjerë që patën një jetë jashtëzakonisht të shkurtër, duke u zhdukur pothuajse para se të stabilizoheshin.
Këto janë raste vendesh që lindën gjatë periudhave të trazirave të forta politike ose luftërave dhe u zhdukën po aq shpejt.
Një shembull tipik është Republika e Karpato-Ukrainës.
Ajo shpalli pavarësinë e saj në mars të vitit 1939, në një kohë kur Çekosllovakia po shpërbëhej pak para Luftës së Dytë Botërore. Pavarësisht përpjekjes për të krijuar institucione shtetërore, ekzistenca e saj ishte jashtëzakonisht jetëshkurtër, pasi u pushtua menjëherë nga Hungaria dhe u shpërbë brenda pak ditësh, megjithëse formalisht pavarësia e saj zgjati rreth tre muaj.
Historia ka regjistruar disa shtete “të përkohshme”, të krijuara gjatë periudhave të shembjes së perandorive ose pas konflikteve të mëdha. Zakonisht, grupet e popullsisë përfitojnë nga vakumi i pushtetit për të shpallur pavarësinë, por ato nuk kanë kohë të krijojnë funksionimin e një shteti të organizuar para se ekuilibri gjeopolitik të ndryshojë përsëri.
Një shembull tjetër është Republika e Rinit në Gjermani, e cila u shfaq në vitin 1923, gjatë një periudhe kolapsi ekonomik dhe paqëndrueshmërie politike pas Luftës së Parë Botërore. Megjithatë, as ajo nuk arriti të mbijetonte për një kohë të gjatë, duke u shembur brenda pak muajsh.
Historianët theksojnë se shtete të tilla lindin kryesisht në periudha kaosi, kur kufijtë ndryshojnë me shpejtësi dhe nuk ka autoritet të qëndrueshëm. Në disa raste ato njihen ndërkombëtarisht, ndërsa në të tjera mbeten pa njohje zyrtare.
Vlen të përmendet se, pavarësisht ekzistencës së tyre të shkurtër, disa nga këto shtete kishin të gjithë elementët themelorë të një shteti të organizuar: një flamur, një qeveri, një ushtri dhe madje edhe monedhën e tyre. Megjithatë, ato u zhdukën aq shpejt sa sot janë pothuajse të panjohura për publikun e gjerë. Ekzistenca e tyre tregon sesa fluide mund të jetë harta e botës. Në një kohë shumë të shkurtër, shtete të reja mund të krijohen dhe zhduken, pasi kufijtë kanë ndryshuar në herë të panumërta, gjatë dy shekujve të fundit.
Source: Britannica
