Çmimet tashmë kanë goditur në “të kuqe”!
Tregu i karburantit në SHBA është alarmuar, pasi Shtëpia e Bardhë thuhet se po punon me një plan për ndalim 90-ditor të eksportit të naftës, në një përpjekje për të adresuar çmimet në rritje në tregun vendas.
Sipas Politico, plani është ende duke u përpunuar dhe ka shkaktuar mosmarrëveshje të forta, si brenda qeverisë amerikane, ashtu edhe brenda industrisë së naftës. Reuters, megjithatë, vëren se nuk ishte në gjendje ta konfirmonte në mënyrë të pavarur raportin.
Sidoqoftë, pamja që po shfaqet është treguese e tensionit që mbizotëron në tregun e karburantit. Nafta është rritur në nivele rekord, duke i vënë fermerët, transportuesit dhe bizneset nën presion të rëndë, pasi konfliktet gjeopolitike janë rënduar në flukset globale të karburantit.
90 ditë pa eksporte
Logjika pas masës është e thjeshtë: Karburanti që aktualisht drejtohet për në tregjet në Europë dhe Azi mund të mbetet përkohësisht në Shtetet e Bashkuara, duke rritur furnizimin vendas dhe duke ushtruar presion në rënie e çmimeve.
Por masa ka edhe një anë tjetër. Nëse kompanitë amerikane të naftës humbasin një treg të madh eksporti, rafineritë mund të ulin prodhimin. Në një rast të tillë, përfitimi fillestar i rritjes së furnizimit mund të përmbyset, duke ushtruar presion të ri mbi çmimet jo vetëm për naftën, por edhe për benzinën dhe karburantin e avionëve.
Pikërisht këtë thotë Sekretari i Energjisë Chris Wright, i cili deklaroi publikisht më 23 shtator se një ndalim i përgjithshëm i eksporteve të naftës “nuk funksionon” dhe mund të rrisë çmimet e karburanteve të tjera.
Përçarje brenda qeverisë
Propozimi ka shkaktuar mosmarrëveshje të dukshme brenda administratës.
Wright, Sekretari i Thesarit Scott Besant dhe Sekretari i Brendshëm Doug Bergham kanë shprehur të gjithë rezerva për një ndalim të plotë, sipas burimeve të cituara nga Politico.
Wright madje ka zhvilluar takime me drejtues të industrisë së energjisë, ndërsa disa drejtues të kompanive thuhet se kanë kontaktuar Shtëpinë e Bardhë për të shprehur kundërshtimin e tyre ndaj planit.
Dhe vetë industria e naftës paralajmëron se një veprim i tillë mund të krijojë probleme më të mëdha në treg në vend që t’i zgjidhë ato.
Presioni është tashmë i dukshëm mbi çmimet. Çmimi mesatar i naftës në Shtetet e Bashkuara arriti në rreth 6.52 dollarë për galon më 23 shtator, sipas të dhënave të cituara nga Reuters. Çmimi ishte rreth 76% më i lartë se një vit më parë.
Rritja ka shkaktuar shqetësim të madh në zonat rurale, pasi nafta është një kosto kyçe për makineritë bujqësore, kamionët dhe transportin.
Në të njëjtën kohë, tregu global po përballet me disponueshmëri të kufizuar. Reuters raporton se presionet e furnizimit, depot dhe ndërprerjet që lidhen me konfliktet në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë, kanë krijuar një mjedis veçanërisht të ngushtë në tregun e naftës.
Rreziku i madh i ndalimit të eksporteve
Këtu qëndron basti i madh.
Një ndalim i përkohshëm mund të rrisë menjëherë sasinë e naftës në dispozicion në tregun amerikan. Por nëse kompanitë ulin sasinë e rafinerive të tyre, sepse nuk mund të eksportojnë prodhimin e tyre, furnizimi i produkteve të tjera mund të ulet.
Vetë Wright paralajmëroi se një zhvillim i tillë mund të ushtrojë presion në rritje mbi çmimet e benzinës dhe karburantit për avionë.
Pra, ajo që aktualisht po paraqitet si një mjet i mundshëm për të ulur çmimet e naftës, mund të bëhet një problem shumë më i gjerë energjitik nëse ndikimi në prodhim dhe tregjet ndërkombëtare rezulton të jetë më i madh se përfitimi fillestar.
Kriza e energjisë po thellohet
Më e rëndësishmja, diskutimet për një embargo eksporti nuk po vijnë në një mjedis të qetë energjitik.
Tregjet ndërkombëtare të karburanteve janë tashmë nën presion, inventarët janë të pakët dhe konfliktet gjeopolitike kanë ndërprerë zinxhirët kryesorë të furnizimit. Analistët e tregut sugjerojnë madje se presionet në tregun global të naftës mund të vazhdojnë deri në vitin 2027.
Dhe tani, në zemër të kësaj trazire, Uashingtoni po shqyrton një masë që mund të ndërpresë flukset ndërkombëtare të njërit prej karburanteve më të rëndësishme në botë.
Source: Politico
